آهک چیست؟

آهک یک ماده پودری شیمیایی سفید رنگ، که کاربرد فراوانی در صنعت ساختمان،صنایع غذایی، کشاورزی و... دارد. آهک که با نام اختصاری Lime و با نام کربنات کلسیم نیز شناخته می شود، از یک ماده معدنی به نام سنگ آهک و با فرمول Cao بدست می آید. آهک خاصیت قلیایی دارد و از دیرباز برای اتصال سنگ و چوب استفاده می کردند. ماده اولیه آهک از معادن استخراج می شود و پخت سنگ آهک پودر آهک به دست می آید.

• تاريخچه آهك :

آهك بدون شك يكي از قديميترين موادي است كه از زمانهاي دور مورد اسـتفاده واقـع شـده است. دودمانهاي چادرنشين كه در جستجوي چراگاه به مناطق سردسير و

گرمسير مي رفتند با سنگ و گل اجاق ميساختتند و در آن آتش ميافروختند. تمام يا قسمتي از سـنگهاي آهكـي كـه در سـاختن اجـاق بـه مصـرف ميرسيد ، ميپخته و به آهك

زنده تبديل شده است. آهك زنده پس از بارندگي شكفته شـده و بـه شـير آهـك تبديل ميگشته و شير آهك هنگام گرفتن جسمهاي پيرامون خود را بهمديگر چسبانيده است .

علاوه بر اين بـه استفاده آهك در ساروج (ملات آهك و خاكستر) در سازه هاي بسيار قـديمي از جملـه زيگـورات چغازنبيـل و ... ميتوان اشاره كرد.

آهک یااکسید کلسیم از حرارت دادن سنگ آهک بدست می آید :

CO3Ca ---> CaO+CO2

آهک خالص یا اکسید کلسیم سفید رنگ ، بی شکل وترد باشد .وزن مخصوص آن بسته به درجه حرارت پخت آن بین 08/3 تا 3/3 برسانتیمتر مکعب می باشد . میل ترکیبی

آهک نیز همانند وزن مخصوص آن به درجه حرارت پخت بستگی دارد چنانچه دردرجه حرارت کمتر از 1000 درجه سانتی گراد پخته شده باشد زمان شکفته شدن آن طولانی تر

خواهد بود نقطه ذوب آهک 2614 درجه سانتی گراد است وپس از ذوب وسرد شدن بصورت کریستال های مکعبی شکل ودارای رنگ سفید یازرد کم رنگ جامد میگردد . وجود

اکسیدهای آهن سه ظرفیتی منگنز وتیتان باعث رنگی شدن محصول وکاهش کیفیتآهک خواهد شد آهک بصورتهای مختلف زیرمورد استفاده قرار می گیرد.

   -  آهک کلوخه : آهک کلوخه به سنگ آهک پخته شده گفته می شود . درهنگام مصرف برروی کلوخه ها آب پاشیده می شود تا شروع به تولید حرارت کرده وتبدیل به آهک

مرده گردد . درحین این عمل آهک کلوخه به پودر تبدیل گردیده وباعث می شود بتوان ان را به راحتی جهت ساخت ملات بکار برد .

• ویژگی های آهک

• سفید رنگ

• خاصیت قلیایی بالایی دلرد

• ماده اولیه و اصلی آن سنگ آهک 

• در تمام صنایع کاربرد دارد

• هنگام استفاده از آن باید مراقب دستان خود باشید

• سازگار با محیط زیست

• سوزانده و خورنده

• قیمت مناسب

• انواع آهک

1. آهک زنده ساختمانی (کلسیمی)

2. آهک هیدراته

3. آهک آبی یا هیدرولیک

4. آهک چرب

وقتی آهک را تا 1000 درجه سانتی گراد حرارت دهند می شود: آهک زنده

و وقتی به آهک زنده آب اضافه می کنند می شود: آهک هیدراته

• تفاوت آهک زنده و آهک هیدراته

آهک زنده

یکی از مصالح پرکاربرد در صنایع ساختمانی به ویژه در صنایع سیمان آهک زنده است. این آهک با پودر کردن آهک کلوخه بدست می آید.  این آهک بسیار قلیایی و واکنش پذیر می باشد. سنگ های آهکی جزء کربنات های کلسیم هستند که به صورت سنگ ساختمانی یا به صورت آهک زنده ( اکسید کلسیم با فرمول شیمیایی CaO) به عنوان ماده چسباننده در ملات ها مورد استفاده قرار می گیرند. آهک زنده ساختمانی از نظر ویژگی های فیزیکی خورندگی بسیار زیاد دارد، به صورت تکه های جامد سفید یا خاکستری می باشد وشدیدا با آب واکنش نشان می دهد.  آهک زنده به صورت پودر و پاکت: این آهک با آسیاب کردن آهک کلوخه بدست می آید به علت میل ترکیبی شدید این نوع آهک با آب ورطوبت هوا حمل ونقل وانبار سازی آن مشکل بوده از این نظر برای حمل ونقل آن از تانکهای دربسته ویا از کیسه هایی که یک لایه ان ضد رطوبت باشد استفاده می گردد 

آهک هیدراته

حاصل  افزودن آب به آهک زنده می شود آهک هیدراته. آهک هیدراته را با نام های دیگر آهک مرده یا آهک شکفته نیز معروف است.   حمل و نگهداری آهک هیدراته نسبت به آهک زنده آسان تر است به دلیل اینکه واکنش پذیری کمتری با آب دارد. آهک مرده یا آهک هیدراته همان هیدروکسید کلسیم می باشد که از ترکیب آب با آهک مطابق فرمول زیر بدست می آید : 

CaO+H2O —> Ca(OH)2 

از جمله کاربردهای کلیدی آهک هیدراته در صنعت ساختمان سازی: تولید انواع ملات، زیرسازی جاده ها و تثبیت خاک، بهبود دوام و چسبندگی مصالح

از نظر ویژگی های فیزیکی آهک هیدراته، پودر نرم سفید رنگ دارد، خورندگی آن کمتر از آهک زنده می باشد. نسبت به آهک زنده پایدارتر و قابل نگهداری طولانی مدت تری می باشد.

عکس زیر دستگاه تولید آهک هیدراته را نشان می دهد.

• مزاياي استفاده از آهك

 كاهش نفوذپذيري ملاتها و اندودها در مقابل آب ، كاهش جمعشـدگي ناشـي از

خشـك شـدن مـلات و ثابـت ماندن حجم آن پس از گرفتن و سخت شدن از محاسن

افزودن آهك به ملاتهاي سيماني است.

• کاربرد آهك

1- استفاده از آهك در آسفالت

2-تثبيت بستر كانال و پايدار نمودن زمين بستر راه

3-كاربرد آهك در ساختمان سازي

4- كاربرد آهك در صـنعت سـاخت (تهيـه سـيمان – تهيـه آجـر ماسـه آهكـي – صـنعت شيشه سازي– تهيه ايتونگ – فولاد)

5- جلوگيري از حمله ريشه درختان مختلف به لاينينگ كانال و تخريب آن

6- استفاده از شفته آهكي جايگزين خاكريز پشت سازه ها

7- پر كردن درز و دوختن لايه هاي خاك، زماني كه خاكبرداري سازه بصورت قائم انجام شود

8-كاربرد آهك در صنعت آب

9- استفاده از آهك جهت تهيه قند از نيشكر

10-استفاده از آهك در آسفالت

11- استفاده جهت ضد عفونی کردن مرغداری گوشتی ، مرغداری تخم گذار ، مرغداری مرغ مادر ، گاوداری 

12 - دباغ خانه

13- پرورش ماهی

14 - سپتینگ کارخانجات

15- شفته زمین

16- آهک میکرونیزه برای پرورش ماهی و دباغ خانه

17- استفاده از آهك جهت تهيه قند از نيشكر

18- كاربرد آهك در صنعت آب

• کاربرد آهک در ساختمان

از مهم ترین متریال های ساختمان سازی و مصالح ساختمانی آهک می باشد که نقش عمده ای در صنعت ساخت و ساز دارد. برای جاده سازی،تهیه ملات برای دیوارچینی،شفته کاری و تولید بتن و...استفاده می شود. آهک یک ماده اصلی برای گچ و ملات است. از آهک برای تولید بتن و آجر به عنوان چسب کاربرد دارد. ملات هایی که با آهک ساخته می شوند قابلیت کارایی بالا با قدرت فشاری در مقابل آب را دارد.

 

• طرز تهیه آهک

آهک را به سه روش سنتی، صنعتی و استفاده از ماسه بادی تهیه می کنند. که روش تهیه هرکدام از آنها متفاوت می باشد.